بسته اسکناس 1 تا 100 یک تومانی سری اول بانک مرکزی محمدرضا شاه
توضیحات
بسته ۱ تا ۱٠٠ یک تومانی سری اول بانک مرکزی محمدرضاشاه
سال ۱۳۴٠ هجری شمسی
حق نشر اسکناسهای محمدرضاشاه تا سال ۱۳۳۸ با بانک ملی بود در سال ۱۳۳۹ با تاسیس بانک مرکزی حق نشر اسکناس با بانک مرکزی شد و این سری اسکناسها با امضای شعاعی؛ کاشانی اولین سری اسکناسهای بانک مرکزی است که فقط ۱٠ و ۲۰ ریالی دارد
تصویر پشت این اسکناس سد کرج (سد امیرکبیر) است؛ این سد بر رودخانه کرج در ۲۵ کیلومتری شمال شهر کرج و کنار جادهٔ چالوس احداث شده و اولین سد چندمنظورهٔ ایران است. این سد یکی از منابع تأمین آب شهر تهران و دریاچهٔ آن از مراکز طبیعی مهم پرورش ماهیهای قزلآلای رنگینکمان و قزلآلای خالقرمز و ماهی سفید و ماهی سیاه است. انباشته شدن آب رودخانه کرج در پشت سد امیرکبیر علاوه بر کارایی در تولید انرژی برقابی و تأمین بخشی از آب آشامیدنی شهر تهران، دریاچه ای پدیدآورده که موجب استفادههای گردشگری و تفریحی و ورزشی از سد کرج شده و از بهترین استراحتگاهها و جاذبههای طبیعی کرج است. آغاز ساخت این سد سال ۱۳۳۷ بود و در سال ۱۳۴۲ افتتاح شد.
اولین اسکناسهای بانک مرکزی با تصویر محمدرضا شاه در سال ۱۳۴۰ منتشر شدند و شامل ۱۰ و ۲۰ ریالی بودند.
📜 تقسیمبندی سریها
در دوره محمدرضا شاه، اسکناسهای بانک مرکزی در چندین سری متوالی منتشر شدند. از نظر کلکسیونی، سریها، امضاها، تاریخها، شمارهسریال و نمونههای خاص اهمیت زیادی دارند
👑 تغییر پرتره محمدرضا شاه
یکی از نکات بسیار مهم برای کلکسیونرها، تغییرات پرتره شاه در طول سالهاست. با وجود اینکه ظاهر کلی بسیاری از اسکناسها مشابه است، پرتره، طراحی، رنگ زمینه، امضاها و جزئیات امنیتی تغییر کردهاند.
به همین دلیل مثلاً دو اسکناس ۵۰ ریالی با ارزش اسمی یکسان ممکن است از نظر سری، پرتره، امضا، تاریخ و کمیابی کاملاً متفاوت باشند.
✍️ امضاها اهمیت زیادی دارند
یکی از جذابترین بخشهای جمعآوری اسکناسهای بانک مرکزی، ترکیب امضای رئیسکل بانک مرکزی و وزیر دارایی/اقتصاد است.
مثلاً در سریهای ابتدایی نامهایی مانند:
عبدالباقی شعاعی
ابراهیم کاشانی
عبدالحسین بهنیا
علیاصغر پورهمایون
مهدی سمیعی
دیده میشود.
بنابراین برای شناسایی دقیق یک اسکناس، صرفاً مبلغ و سال کافی نیست؛ ترکیب امضاها نیز باید بررسی شود.
💴 از ۱۰ ریالی تا ۱۰٬۰۰۰ ریالی
در سالهای پایانی حکومت پهلوی، ارزشهای بالاتر به مجموعه اضافه شدند و اسکناسهای ۵۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ ریالی نیز به چشم میخورند.
اسکناس ۱۰٬۰۰۰ ریالی دوره محمدرضا شاه از نمونههای شاخص این دوره است و در نسخههای ۱۹۷۱ و ۱۹۷۴ میلادی با تصویر شاه وجود داشته است.
🎨 پشت اسکناسها هم داستان دارند
طراحی پشت اسکناسها صرفاً تزئینی نبود و معمولاً تصاویری از پیشرفتهای صنعتی، عمرانی، تاریخی و فرهنگی ایران دیده میشد؛ برای مثال:
سدها و پروژههای عمرانی
پالایشگاه آبادان
آثار تاریخی
آرامگاه حافظ
بناها و نمادهای ملی
برای نمونه، در یک ۱۰۰ ریالی بانک مرکزی، تصویر پالایشگاه آبادان در پشت اسکناس دیده میشود.
⭐ از دید کلکسیونی چه چیزهایی مهمترند؟
اگر بخواهید برای پیج یا کاتالوگ مجموعهتان اطلاعات حرفهای ارائه کنید، بهتر است برای هر اسکناس این موارد ثبت شود:
۱. سری اسکناس
۲. تاریخ
۳. مبلغ
۴. امضای وزیر و رئیسکل
۵. چاپخانه
۶. شماره سریال و پیشوند آن
۷. نوع پرتره
۸. وضعیت حفظشدگی (Grade)
۹. جفت بانکی یا تکاسکناس بودن
۱۰. نمونههای کمیاب، جایگزین یا یادبودی
نکته مهم این است که «اسکناس محمدرضا شاه» یک مجموعه بسیار گسترده است و اسکناسهای بانک ملیِ دوره او را نباید با اسکناسهای بانک مرکزیِ دوره او یکی دانست؛ اولین اسکناسهای دارای تصویر محمدرضا شاه در دهه ۱۳۲۰ توسط بانک ملی ایران منتشر شدند، در حالی که اسکناسهای بانک مرکزی از ۱۳۴۰ به بعد وارد مرحله جدیدی شدند.
نظرات
هنوز کسی نظری ندارد